FRED gaat regelmatig op bezoek bij ondernemers!

Bekijk hier de bezoekjes!

Onbewust onbekwaam of hoe help je je medewerkers zich te ontwikkelen?

Jij weet het natuurlijk ook: de kwaliteit van je mensen bepaalt voor een heel groot deel het succes van je organisatie. Maar hoe kun je je mensen helpen om zich te ontwikkelen? Lees hieronder meer.

Als je erover nadenkt, is het heel logisch: de kans dat iemand goed presteert en dat ook met plezier doet, is vele malen groter als hij of zij de juiste kennis, vaardigheden, motivatie en persoonskenmerken heeft. Maar, hoe help je je mensen om dat te bereiken?

Tijdens een avondje doelloos ‘surfen’ kwam ik toevallig terecht bij ‘onbewust onbekwaam’ en de andere drie varianten die bij deze leertheorie horen. Ik was deze termen al vaker tegengekomen maar tot nu toe had ik me er nog niet in verdiept. In grote lijnen komt het op het volgende neer.

Wat is de theorie achter dergelijke instrumenten?
Allereerst nog de opmerking dat Abraham Maslow – jawel, die van de behoeftepiramide – deze theorie ontwikkeld heeft.

Vanaf het moment dat mensen - jouw medewerkers - zich bewust zijn van hun kwaliteiten en hun verbeterpunten kan daaraan gewerkt worden. Ontwikkeling begint dus altijd bij bewustzijn. Voor het bewustwordingsproces kunnen gesprekken en/of vragenlijsten dienen. De vragenlijsten zorgen ervoor dat de medewerkers zelf nadenken over de vragen en kwaliteiten. Als de vragenlijsten ook door collega’s/familie ingevuld worden dan is er een goede feedbackmogelijkheid geschapen.

Onbewust onbekwaam
Als uit de feedback van anderen namelijk blijkt dat het zelfbeeld van de medewerker te positief is dan bevindt de medewerker zich in de eerste fase, de zogenoemde ‘onbewust onbekwaam’-fase. Jouw medewerker moet dan geholpen worden bij het bewust worden van het onbekwaam zijn op specifieke gebieden en bij het verbeteren van die onbekwaamheden. Dit is fase 2: de ‘bewust onbekwaam’-fase. Met bijvoorbeeld een training zal de medewerker in fase 3: de ‘bewust bekwaam’-fase komen. Daarin past hij of zij nieuw geleerde punten bewust en met succes toe. Ook collega’s zal dit opvallen. Door veelvuldige toepassing wordt het nieuwe effectieve gedrag eigen gemaakt en zal de medewerker daarna in de ‘onbewust bekwaam’-fase terechtkomen.

Deze theorie van Maslow is al zo’n 60 jaar oud en wordt veelvuldig toegepast. Vele organisaties zijn er mee aan de slag gegaan en hebben hun eigen invulling eraan gegeven maar in grote lijnen komt het in de praktijk altijd op het volgende neer.

Het begint dus met een nulmeting
Je zult dus eerst moeten weten waar je medewerkers nu goed in zijn en wat de verbeterpunten zijn, een zogenoemde nulmeting. Steeds vaker wordt hier een zogenoemd feedbackinstrument voor gebruikt. Er worden dan gegevens verzameld over effectiviteit en kwaliteiten van je medewerkers en feedback daarover van verschillende andere mensen. Gevoelsmatig vind ik het een sterk punt dat er ook feedback van andere mensen zoals collega’s en familie verzameld wordt. Dat maakt het totaalplaatje een stuk ‘eerlijker’ natuurlijk.

Wat wordt er gemeten?
Het doel van dergelijke instrumenten is voornamelijk dat de leidinggevende en de persoon zelf, inzicht krijgen in de specifieke kwaliteiten en verbeterpunten van de medewerker. Als de doelstellingen van de organisatie daarnaast gelegd worden, kun je vervolgens een strategie bepalen hoe de medewerkers zich verder kunnen ontwikkelen. Het instrument in de vorm van een vragenlijst bevat in de basis al vele kwaliteiten en vragen op het gebied van persoonlijke effectiviteit, management & leidinggeven en accountmanagement & sales. Door de mogelijkheid om ook organisatiespecifieke kwaliteiten en vragen toe te voegen, krijg je een krachtig instrument dat in alle organisaties en beroepsgroepen toegepast kan worden. Vooral dit laatste punt is interessant. Immers, niet alle organisaties zijn hetzelfde waardoor er ook niet in alle organisaties hetzelfde gevraagd wordt van medewerkers.

Welke toepassingen zijn er?
Het instrument kun je bijvoorbeeld inzetten bij het voorbereiden en borgen van trainingen, bij personeelsbeoordelingen en ondersteuning van functioneringsgesprekken. Ook kan het gebruikt worden voor werving & selectie. Interessant is dat het ook toegepast wordt bij de samenstelling en ontwikkeling van teams. Op deze manier kan een uitgebalanceerd team samengesteld worden met daardoor een grotere kans op succes.

Hoe werkt het in de praktijk?
Het invullen van de vragenlijst gebeurt tegenwoordig vaak online. De medewerkers beantwoorden de vragen en zo ontstaat het zelfbeeld. Andere mensen wordt gevraagd om feedback te geven en daardoor ontstaat het feedbackbeeld. Zo krijgen de medewerkers een beter inzicht in hun eigen kwaliteiten en welke kwaliteiten nog verbeterd kunnen worden.

Vrijwel alle organisaties die werken met dit instrument hebben uitgebreide rapportages en beginnen met een samenvatting. De informatie wordt grafisch gepresenteerd en is daardoor snel te doorgronden. Ook rapporten op een zeer gedetailleerd niveau behoren meestal tot de mogelijkheden. Maar natuurlijk is het belangrijkste dat de opdrachtgever en/of medewerker aanknopingspunten krijgt voor verdere ontwikkeling. En daar kun je de juiste trainingen bij zoeken.

Meer weten?
Vanuit mijn omgeving hoor ik goede verhalen over deze leertheorie en de trainingen die daarop gebaseerd zijn. Ik ga het in ieder geval een keer proberen. Wil jij meer weten? Er is heel veel goede informatie snel te vinden op internet. Google eens op ‘onbewust onbekwaam’ en je zult vinden wat je zoekt.

Nieuwsbrief

Meer informatie?

Ik word altijd heel goed geholpen door FACET! Bent u benieuwd naar wat FACET voor u kan betekenen? Vul vrijblijvend het contactformulier in en één van hun medewerkers neemt zo spoedig als mogelijk contact met u op.

Contact opnemen